Perimenopauza podrazumeva period kada menstrualni ciklusi variraju od 7 i/ ili više dana ili perioda amenoreje 2 -11 meseci, a postmenopauza se determiniše amenorejom 12 ili više meseci. Sve ove faze obuhvataju jedan period kod žene kada prelazi iz reproduktivne faze života u senijum i taj period se naziva klimakterijum. Počinje oko 45.godine žvota i traje do oko 65.godine.
Menopauza: Simptomi i promene
Prelazak u menopauzu je važan segment života žene, povezan sa različitim fizičkim i psihičkim simptomima. Mnoge žene nisu svesne svojih simptoma ili ih zamenjuju sa znacima drugih poremećaja. Ginekolozi, lekari u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, kao i informisanje žena putem mnogobrojnih medija, pomaže ženama da prepoznaju simptome perimenopauze i da se informišu o terapiji čime se može poboljšati njihovo ukupno zdravlje i kvalitet života.
Tokom klimakerijuma, žena doživljava različite promene. Iako je svaka žena drugačija, perimenopauza obično počinje izmedju 45-50 godine života , a menopauza se javlja prosečno oko 51. godine. Iako mnogi faktori utiču na pojavu menopauze, genetski faktori su veoma važni, jer je utvrdjeno da žene obično ulaze u menopauzu otprilike u isto doba kao njihove majke. Pušači, čak bivši pušači, imaju ranije početak menopauze, a trudnoća i upotreba oralnih kontraceptiva može da odloži nastupanje menopauze do nekoliko meseci ili čak i godina.
Menopauza i lučenje hormona
Nestalno i nepredvidivo lučenje reproduktivnih hormona tokom ove faze, gubitak sposobnosti jajnika da postignu ovulaciju i proizvedu dovoljno ženskih polnih hormona- estrogena i progesterona, karakterišu ovaj period. Kroz proces atrezije, ljudski jajnik stalno gubi folikule. Tokom perimenopauze masa jajnika opada i praćena je hormonskim promenama.
Neregularno krvarenje tokom menopauze je uobičajeno, ali i patološka stanja (poput hiperplazije ili karcinoma endometrijuma, karcinoma grlića materice, mioma materice ili polipa, ili drugih vrsta malignih oboljenja), mogu dati istu simptomatologiju. Ova patološka stanja moraju se isključiti kod perimenopauzalne žene, koja se žali na značajne promene tokom menstrualnog krvarenja. Tegobe uzrokovane estrogenim deficitom se dele na privremene i trajne. Privremene tegobe obuhvataju vazomotorne i psihičke probleme, dok se trajne tegobe ispoljavaju na urogenitalnom traktu, na koži, kosi, kostima kao i na kardiovaskularnom sistemu.
Hiperplazija endometrijuma: Faktori rizika i dijagnoza
Hiperplazija endometrijuma je prekursor nastanka invazivne bolesti. Većina karcinoma endometrijuma nastaje progresijom histološke lezije endometrijuma. Glavni kriterijum za postavljanje dijagnoze endometrijalne hiperplazije je zadebljanje endometrijuma zbog porasta broja i veličine žlezdi iregularnog proliferativnog tkiva. Uzrok nastanka ove promene na endometrijumu je produžena estrogena stimulacija kod anovulatornih ciklusa kada perzistira folikul i kod gojaznih žena sa relativnom hiperestrogenemijom.
Faktori rizika za nastanak endometrijalne hiperplazije su : gojaznost, dijabetes, retka nasledna stanja i naravno izlaganje estrogenu bez suprotstavljanja progesterona. Dijagnoza endometrijalne intraepitelne neoplazije je od kliničkog značaja zbog povećanog rizika od koegzistirajućeg karcinoma (39 % žena sa EIN će imati dijagnostikovan karcinom u roku od godinu dana) ili progrediranja ka malignitetu. Dugoročni endometrijalni rizik raka je 45 puta veći za žene sa endometrijalnom intraepitelnom neoplazijom u poređenju sa ostalom benignom endometrijalnom histologijom.
Dijagnoza se postavlja nakon uzete anamneze i ginekološkog pregleda, uz ultrazvučni pregled. Potpuna dijagnoza se dobija endometrijalnom biopsijom, eksplorativnom kiretažom i histopatološkim pregledom materijala nakon operacije. Diferencijalno dijagnostički nailazi se na brojna stanja, kako benigna, tako i maligna, sa krvarenjem iz materice i promenama na grliću i treba ih pažljivim pregledima i adekvatnom dijagnostikom razlikovati.
Uzrok krvarenja iz materice
Abnormalno krvarenje iz materice javlja se u 10-30% slučajeva u reproduktivnoj fazi života žene, dok u više od polovine slučajeva je to u periodu perimenopauze. Krvarenje koje se javlja kod pacijentkinja je jedan od glavni problem zbog kojeg se javljaju ginekologu. Cilj dijagnostike krvarenja iz materice je da se isključi postojanje malignog procesa, da se identifikuje patološki proces i sprovede adekvatna terapija. Kliničkim pregledom pacijentkinje uz ultrazvučni pregled i laboratorijske analize otkiva se uzrok krvarenja. Postoje različiti algoritmi postupaka kod pacijentkinja koje se jave sa abnormalnim krvarenje iz materice. Prvi kontakt sa pacijentkinjom i anamneza su od velike važnosti za dobru dijagnostiku.
Menopauza i ultrazvučni pregled
Nakon kliničkog pregleda, pristupa se ultrazvučnom pregledu (transabdominalnim ili transvaginalnim putem) i odlučuje se da li je potrebna neka invazivna dijagnostika. Bitno je da se pri kliničkom pregledu uradi kolposkopija i papa test, otkloni sumnja na krvarenje koje može biti uzrokovano infektivnim agensom ili povredom genitalnog trakta. Diferencijalno dijagnostički dolazi u obzir krvarenje iz donjih partija genitalnog trakta, urinarnog sistema ili delova gastrointestinalnih organa.
U obzir dolaze disfunkcionalna krvarenja, razne organske lezije, trudnoća, ali i sistemska abnormalnosti i oboljenja. Ultrazvučni pregled nam daje sliku unutrašnjeg genitalnog trakta sa eventualnim postojanjem patološke promene. Debljina endometrijuma upućuje ili na dalje praćenje u slučaju da je manje od 5mm, ili ako je veće od 5mm na dalje ispitivanje. Invazivna dijagnostika sprovodi se u vidu endometrijalne biopsije, histeroskopije ili dilatacije i eksplorativne kiretaže.
Histopatološkom analizom materijala, uzetog prilikom ovih intervencija, dobija se u većini slučajeva uzrok nastalog krvarenja. Naravno sve komplikacije koje se mogu dogoditi tokom i nakon ovih intervencija su jedan od razloga da nam ultrazvučni pregled bude važan prelomni faktor da li raditi invazivnu dijagnostiku i kada.
Menopauza i novi pristup: Sérélys® Meno
Na osnovu prethodno opisanih promena i simptoma tokom perimenopauze i menopauze, važno je istaknuti da postoje različiti pristupi za ublažavanje tegoba u ovom periodu. Kao preporuka za žene koje traže efikasno rešenje za simptome kao što su valunzi, nesanica i promena raspoloženja, može se razmotriti upotreba dijetetskog suplementa Sérélys® Meno.
Ovaj proizvod, iako ne sadrži fitoestrogene ili estrogene, klinički je dokazano efikasan u ublažavanju simptoma menopauze. Njegov sastav uključuje ekstrakt citoplazme polena i vitamin E, dok triptofan iz citoplazme polena doprinosi povećanju nivoa serotonina i poboljšanju raspoloženja.
Sérélys® Meno je bezbedan za upotrebu i kod žena koje su imale ili imaju karcinom dojke, jer ne dovodi do proliferacije kancerogenih ćelija.
Kao takav, Sérélys® Meno predstavlja značajnu opciju za žene koje žele da poboljšaju kvalitet svog života tokom klimakterijuma. Preporučujem ovaj suplement kao podršku u upravljanju simptomima menopauze, uz prethodno savetovanje sa ginekologom.
Dr Ivana Jovanović Stavrić, DZ Vračar, spec. ginekologije i akušerstva
